‘Tecvit Bilgileri’ Kategorisi
Lafzatullah’ın okunuş bahsi
ALLAH LAFZININ OKUNUŞU
a. Allah Lafzının Kalın Okunduğu Yerler: Allah isminden önceki harfin harekesi üstün veya ötre ise Allah isminin lam’ı kalın okunur:
هُوَ الَّلهُ , نَصْرُ الَّلهِ
b. Allah Lafzının İnce Okunduğu Yerler: Allah isminden önceki harfin harekesi esre olursa Allah isminin lam’ı ince okunur:, بِسْمِ اللَّهِ ,أَعُوذُ بِاللَّه للَّهِِ
RA harfinin okunuş şekilleri
RA HARFİNİN (İNCE VEYA KALIN) OKUNUŞU
a. Ra Harfinin Kalın Okunduğu Yerler
i. Ra’nın harekesi üstün ve ötre ise kalın okunur: , نَصْرٌ لِيُنْذِرَ , تَمُرُّ
ii. Ra cezimli ise, kendisinden önceki harfin harekesi üstün ve ötre ise yine kalın okunur:
وَاْمُرْ بِاْلعُرْفِ , وَانْحَرْ , بِالنُّذُرْ
iii. Ra ve ondan önceki harf sakin, bir önceki harfin harekesi üstün ve ötre ise kalın okunur:
بِالصَّبْرْ , مِنْ كُلِّ اَمْرْ , فِى الصُّدُورْ
iv. Vasıl hemzesinden (okunmadan geçilen hemzeden) sonra gelen ra, kalın okunur (Kuran’da vasıl hemzelerinin başında ص yazılıdır):
اِرْجِعِى , لِمَنِ ارْتَضَى , اِرْكَبْ
v. Ra sakin, kendinden önceki harf esreli, ra’dan sonraki harf ise kalın okunan harflerden olup harekesi üstün ve ötre olursa, ra yine kalın okunur: فِرْقَةٌ , مِرْصَادًا , قِرْطَاسٌ
b. Ra Harfinin İnce Okunduğu Yerler
i. Ra’nın harekesi esre ise ince okunur: اَبْصَارِهِمْ , يُرِيدُ , بِاْلبِرِّ
ii. Ra cezimli ise, kendisinden önceki harfin harekesi esre ise ince okunur:
وَاصْطَبِرْ , مُذَكِّرْ
iii. Ra ve ondan önceki harf sakin, bir önceki harfin harekesi esre ise ince okunur:
بَصِيرْ , قَدِيرْ
iv. Ra sakin ve bir önceki lîn harfi ise, ra harfi ince okunur:
فَوْرْ , خَيْرْ , سَيْر
Vurgulu okuyuş-Kalkale nedir?
KALKALE (VURGULU OKUYUŞ)
Harfin, çıkış yerinden kuvvetli bir ses ile okumasına kalkale denir. Kalkale harfleri olan şu beş harf, kelimenin ortasında veya sonunda cezimli olarak gelirlerse kalkaleli okunurlar:
قُطْبُ جَدٍ ( ب , ج , د , ط , ق) سُبْحَانَك , اَطْعَمَهُمْ , اَلَمْ يَجْعَلْ , حَمِيدٌ مَجِيدْ , مُلْحِقْ
Not: Şedde ve idğam kalkaleye manidir (bu ikisinde kalkale yapılmaz): … َنَجَّيْنَاهُ (Yunus 10/73, s. 218) , اِذْهَبْ بِكِتَابِي (Neml 27/28, s. 380)
Tenvin ve sakin nun’un beş hali nelerdir?
Buraya kadar gördüğümüz gibi, tenvin veya sakin nun’un şu beş hali vardır:
Tenvin veya sakin nunden sonra;
1) Lam veya ra harfi gelirse, idgâm-ı bilâ gunne olur.
2) Mim, nun, vav, ye harflerinden biri gelirse, idgâm-ı meal gunne olur.
3) Be harfi gelirse, iglab olur.
4) Şu on beş harften birisi gelirse ihfâ olur: Te, se, cim, dal, zel, ze, sin, şın, sat, dat, tı, zı, fe, kaf, kef.
5) Elif, ha, hı, ayn, ğayn, he harflerinden biri gelirse izhar olur.
İzhar ne demektir?
İZHÂR
İzhar, iki harfin arasını birbirinden ayırıp açarak, idgamsız, ihfasız, ve iklabsız olarak açıkça ve kuvvetlice okumaya denir. Tenvin veya sakin nun’dan sonra izhar harflerinden biri gelirse, izhar olur. Hükmü: vaciptir. İzhar harfleri, şu beytin ilk harflerinden oluşan altı harftir:
اَلَّلهُ حَىٌّ خَالِقٌ عَدْلٌ غَنِىٌّ هَادِيًا ) ا , ح , خ , ع , غ , ه(
Örnek: مَنْ آمَنَ , غَفُورٌ حَلِيمٌ , مِنْ خَوْفٍ